Öğrenci Odaklı, Analitik ve Üretici Eğitim

Yapılandırmacı Ders /Mehmet Yapıcı

Üniversite ve Toplum /Aralık 2007, Cilt 7, Sayı 4

Milli Eğitim Bakanlığı, Talim ve Terbiye Kurulunun 12.07.2004 tarih ve 114, 115, 116, 117 ve 118 sayılı kararları ile ilköğretim okullarının 1.-5. sınıfları için hazırlanan Türkçe, Matematik, Hayat Bilgisi, Sosyal Bilgiler ile Fen ve Teknoloji derslerinin öğretim programları, yapılandırmacı öğretim anlayışı doğrultusunda geliştirilerek; 2005-2006 öğretim yılında uygulanmaya başlanmıştır. Elbette ki bütün iyi niyetli çalışma ve girişimlere rağmen, yapılandırmacı öğretim anlayışının bir çok eksiği ve üzerinde fazla durulamayan boyutları bulunmaktadır. Bütün eksikliklerin tamamlanması ve istenilen nitelikte bireyler yetiştirilmesi zamana yayılan bir süreci gerektirmektedir. Bir yandan var olan iyileştirilirken, bir yandan da eksik boyutların, gözden kaçırılanların araştırılması ve hızla tamamlanması gerekmektedir. Bu çalışmada, bu eksikliklerden biri olduğu düşünülen “yapılandırmacı ders” olgusu incelenmektedir.

Yapılandırmacı eğitim-öğretim ortamının pek üzerinde durulmayan olgularından birisi yapılandırmacı ders olgusudur. Hiç kuşkusuz, davranışçı bir öğrenme modelinden bilişsel bir öğrenme modeli olan yapılandırmacılığa geçerken, bazı şeyleri değiştirip geliştirirken, bazılarını olduğu gibi bırakılamaz. Bu bağlamda, yapılandırmacı ders olgusu geleneksel ders olgusunun paradoksu olarak düşünülebilir. Aşağıdaki tabloda, geleneksel ders ile yapılandırmacı ders arasındaki temel farklılıklar ele alınmaktadır.

Yapılandırmacı ders, öğretmen kontrolünde değildir. Yapılandırmacı ders, öğrenci ve etkinlik merkezlidir. Öğrencinin bilişsel, duyuşsal ve fiziksel beceri ve yeterlilikleri ile etkinliğin gerçekleşebilir olma düzeyi, dersin kurgusunu belirler. Bu nedenle, standart ders yoktur. Öğrenciye ve fiziksel koşullara göre değişen ders vardır. Ama hedef (kazanım) ortaktır. Hedefin gerçekleşebilirliği, öğrenci-etkinlik-öğretmen-alt yapı olanaklarının sentezi ile biçimlenebilir.

Yapılandırmacı ders, ayrıntıları ile planlanamaz ve planlanmamalıdır. Çünkü, derste tam olarak ne olacağı ve sürecin nasıl işleyeceği hangi hızda devam edeceği önceden bilinemez. Bilinen yapılacak olan etkinliktir. Etkinliğin gelişim süreci derste; öğrenci, öğretmenin niteliği ve olanaklar ölçüsünde ortaya çıkacaktır.

Yapılandırmacı ders önceden belirlenmiş öğretim yöntemleri ile kurgulanamaz. Yapılandırmacı derste, geleneksel öğretim yöntemleri yerine duyuşsal tutumları geliştirmeye yönelik işbirlikli öğrenme, drama, beyin fırtınası gibi yöntem ve tekniklere öncelik verilmelidir.

Yapılandırmacı ders fiziksel mekanla sınırlı değildir. Etkinliğe ve koşullara göre fiziksel mekan derslik dışında alanlar (okulun bahçesi, kütüphanesi, kafeteryası, müze, sokak…vb) olarak da seçilebilir. Bu konuda öğretmen tam yetki ile donatılmalı, bürokratik engellere takılmamalıdır. Elbette, okul dışı etkinlik alanları önceden belirlenmeli ve planlama yapmalı, okul yönetimi bu planlamaları kolaylaştırıcı tutum ve işleyiş içinde olmalıdır. Ancak, okul dışı etkinliklerin neler olacağı yaşanılan yere, okulun bulunduğu sosyo-kültürel ve ekonomik çevreye göre değişebilir. Bu nedenle, okul dışı etkinlikler okula ve öğretmene bırakılmalıdır.

Yapılandırmacı derste, standart ders materyali bulundurulmamalıdır. Bunun için gerekli materyaller, okul yönetimi tarafından her derslikte bulunan kitaplıkta hazır bulundurulmalıdır. Yapılandırmacı eğitim-öğretim ortamında standart materyal kullanımı, yaratıcı düşünme becerilerinin geliştirilmesinde bir engel olarak düşünülmelidir.

Yapılandırmacı ders, derse göre tasarlanmış yapılandırmacı dersliklerde işlenmelidir. Matematik, Matematik dersliğinde; Türkçe, Türkçe dersliğinde; Fen ve Teknoloji, Fen Ve Teknoloji dersliğinde; Müzik dersi Müzik dersliğinde, Resim dersi resim dersliğinde…vb.

Yapılandırmacı ders etkinlikleri bir süreçtir. Ders başarısı ölçülürken sürecin bütün ayrıntıları ile ele alınması gerekir. Örneğin, etkinliği yapmaya uğraşan ancak sonuca ulaşamayan bir öğrencinin performansı ile etkinliğe katılmayan, yapmayan bir öğrencinin performansı aynı kefeye konulamaz. Bir diğer açıdan etkinliği yapan ama duyuşsal katkı düzeyleri farklı olan öğrenciler de aynı kefeye konulamaz. Ders başarısının sadece akademik olarak değil, sosyal başarı, kendini gerçekleştirme başarısı açılarından da ele alınması gerekir.

Yapılandırmacı derste önemle vurgulanması gereken şey, öğrenenlere kesin ve şaşmaz bilgileri öğretmek değil, mantıklı, analitik ve sorgulayıcı bir yorumun nasıl yapılabileceğini göstermektir. Öğrenenlerin bu özelliği kazanabilmesi, öğretmeninin bu özelliklere sahip olup olmadığı ile doğrudan ilişkilidir.

Yapılandırmacı dersin, yapılandırmacı bir anlayış ve felsefeye kavuşmasında en önemli etken öğretmendir. O öğretmen de yapılandırmacı öğretmendir.

Reklamlar

1 Comment

  1. >TOPLAM KALİTE FATİH’İ FATİH YAPAN KİM? Admin Bir C.tesi 4 Nis. 2009 – 12:11EĞİTİMDE TOPLAM KALİTEDEN BAHSEDİLİYOR.BURADA ÖĞRENCİNİN MORAL MOTİVASYONUNA ÇOK ÖNEM VERİLİYOR.FAKAT ÖĞRETMENİN MORAL MOTİVASYONUNA HİÇ ÖNEM VERİLMİYOR.ELİNİ KOLUNU SALLAYAN HER KES ÖĞRETMENİ AZARLAYABİLİYOR.YAPILANLAR GÖZARDI EDİLİYOR.BAŞARILI ÖĞRENCİLER GÖRÜLMÜYOR.ÖĞRETMEN BAŞARISIZ ÖĞRENCİLERLE DEĞERLENDİRİLİYOR.BAŞARILI ÖĞRENCİYİ DE YETİŞTİREN AYNI ÖĞRETMEN DEĞİL Mİ? FATİH’İ FATİH YAPAN ÖĞRETMENİ AKŞEMSEDDİN DEĞİL Mİ?BU SİSTEMDE ÖĞRETMENE MALESEF DEĞER VERİLMİYOR.HER ŞEY ÖĞRENCİ ODAKLI.ÖĞRETMEN PASİFİZE EDİLMİŞ.SON ZAMANLARDA ÖĞRETMENLER ÖZEL OKULLARDAKİ ÖĞRETMENLERLE KIYAS EDİLİYOR. “BU ÖĞRETMENLER ÖZEL OKULLARDA OLSA BİR GÜN BİLE DURDURMAZLAR ” SÖZÜ YAYGIN OLARAK KULLANILIYOR.YALNIZ UNUTMAMAK GEREKİYOR Kİ ÖZEL OKULLAR SINAVLA ÖĞRENCİ ALIYORLAR.BİZLERİN MALESEF ÖYLE ŞANSI YOK.BİZ KAYNAŞTIRMA ÖĞRENCİLERİNE OKUMA YAZMA ÖĞRETMEYE ÇALIŞIYORUZ.PROBLEMLİ ÖĞRENCİLERİMİZLE UĞRAŞIYORUZ. ÖZEL OKULLAR PROBLEMLİ ÖĞRENCİYİ ANINDA ELİYOR. KAYNAŞTIRMA EĞİTİMİ ALAN ÖĞRENCİYE OKUMA-YAZMAYI ÖĞRETTİĞİMİZDE” ÇOCUK GERÇEKTEN ZEKİYMİŞ.” DENİLEREK ÖĞRETMENİN EMEĞİ GÖZARDI EDİLİYOR.DİĞER YIL KAYNAŞTIRMA ÖĞRENCİSİ REHBERLİK ARAŞTIRMA MERKEZİNDE BAKIYORSUNUZ Kİ KAYNAŞTIRMADAN ÇIKARTILMIŞ.BU ÇOCUK SERİ ŞEKİLDE OKUYOR.NASIL KAYNAŞYIRMAYA ALINMIŞ?DİYEREK KENDİ YAPTIKLARI İŞİ TEMİZE ÇIKARIYORLAR. İNANIN ÖĞRETMENLER ENVAİ ÇEŞİT ÖĞRENCİLERLE KAFA PATLATIYORLAR.YENİ SİSTEMDE ÖĞRENCİNİN BÜYÜK BİR DEĞERİ VAR. TABİKİ DEĞERİ OLACAK.PEKİ FATİH’İ FATİH YAPAN ELİ ÖPÜLESİ ÖĞRETMENLERİN HİÇ Mİ DEĞERİ YOK?ÖĞRENCİYE MORAL MOTİVASYON ÇOK ÖNEMLİ YER TUTUYOR.LAKİN ÖĞRETMENİN MORAL MOTİVASYONU HİÇE SAYILIYOR.BENCE BU YENİ SİSTEMDE ÖĞRETMENİN ROLÜNÜ HİÇE SAYARSAK ,ÖĞRETMEN SADECE REHBER OLDUĞU VAKİT GELECEĞE UMUTLA ADIMLARIMIZI ATAMAYIZ. HELE ÖĞRETMENİ YOK SAYARSAK REHBER DİYE DAR BİR KALIBA SOKARSAK EĞİTİM ÖĞRETİMDE BAŞARISIZLIĞA UĞRARIZ.SAYGILAR SINIF ÖĞRETMENİŞUAYİP TOSUN

Bir Cevap Yazın

Aşağıya bilgilerinizi girin veya oturum açmak için bir simgeye tıklayın:

WordPress.com Logosu

WordPress.com hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap / Değiştir )

Twitter resmi

Twitter hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap / Değiştir )

Facebook fotoğrafı

Facebook hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap / Değiştir )

Google+ fotoğrafı

Google+ hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap / Değiştir )

Connecting to %s